Stacks Image 361

STEDELIJKE GEBIEDEN EN LANDSCHAPPEN – CULTUURHISTORISCHE WAARDERING

WAT DOET STEENHUISMEURS?


Een projectontwikkelaar, gemeente of provincie denkt na over kansen voor een stedelijk gebied of een cultuurlandschap. Hoe kan een voormalig fabrieksterrein of havengebied of een verouderde woonwijk veranderen en toch herkenbaar blijven? Of hoe kan de regionale economie worden versterkt vanuit de karakteristieken van het landschap? Visievorming begint met het doorgronden van de identiteit van een plek. Wij bestuderen de ontstaansgeschiedenis, de tijdlagen en de kantelmomenten die zich daarin aftekenen, het concept en de ruimtelijke structuur, de bouwsubstantie en de maatschappelijke betekenis. De essenties leggen we vast in een cultuurhistorisch onderzoek. Ook schrijven we narratieven – thematische verhaallijnen – waarin de ontwikkeling van een cultuurlandschap, de sociaal-economische geschiedenis van een gebied, markante historische figuren en andere eigenaardigheden leidend zijn. Wij benaderen de inhoud vanuit een strategische invalshoek; het verhaal is een middel, geen doel. Dankzij een narratief wordt méér voorstelbaar dan op het eerste oog zichtbaar is. Wij identificeren verrassende en inspirerende verbindingen. Het gebied krijgt karakter en gaat leven. Kennis van wat het is, prikkelt de verbeelding over wat het kan worden. Onze input wordt benut als onderlegger voor een omgevingsvisie, een cultuurnota of voor beheerbeleid. Vaak zijn we nauw betrokken bij de vertaalslag van de cultuurhistorische waardering naar de concrete gebiedstransformatie.


CASUS 1

BUITENRUIMTEN VAN HET BINNENHOF, DEN HAAG

Cultuurhistorisch onderzoek en waardering
in opdracht van: het Rijksvastgoedbedrijf (2019)



In opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf maakte SteenhuisMeurs een cultuurhistorisch onderzoek en een waardestelling van 31 buitenruimtes op en rond het Binnenhof, vanuit acht eeuwen gebruiksgeschiedenis. Het onderzoek dient als paraplu voor de samenhangende renovatie- en transformatiewerkzaamheden en als ondersteuning voor het ontwerp voor de herinrichting van de buitenruimte. Het onderzoek kreeg scherpte en verbeeldingskracht door een door SteenhuisMeurs ontwikkeld nieuw instrument: de paletkaart. Deze reconstructietekeningen vatten de culturele invloeden en geest van de tijd van het Binnenhof per episode in één beeld samen. In de zomer van 2019 zijn de zes paletkaarten getoond op de bouwhekken van het bodemonderzoek op het Binnenhof. De 31 buitenruimtes zijn gewaardeerd volgens de systematiek van bouwhistorisch- en tuinhistorisch onderzoek van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. De ontwikkeling van het Binnenhof kenmerkt zich door een eeuwenlange zoektocht naar representatie en is gevormd door de graven, stadhouders, koningen, ministeries, Kamers en burgers die allen hun aanwezigheid op deze plek wilden vereeuwigen. De paletkaarten tonen de vele gezichten van deze tijdvakken. Maar ze leren ons ook dat de zoektocht naar representatie, discussies over de ‘juiste’ stijl en onenigheden over monumentenaanpak van alle tijden is.

Het Binnenhof, Den Haag

CASUS 2

FABRIEKSLOCATIE GROENPOL, PAPAVERWEG AMSTERDAM

Cultuurhistorisch onderzoek en waardestelling
in opdracht van: De Alliantie ontwikkeling, Hilversum

De Buiksloterham is volop in verandering. Centraal in het gebied ligt het in 1928 opgerichte fabrieksterrein van elektrotechnisch bureau Groenpol (Groeneveld, Van der Poll & Co), een van de pioniers in de elektrificatie van Nederland. Op deze locatie werden de elektriciteitscircuits van vele Nederlandse warenhuizen, fabrieken, ziekenhuizen, scholen, bruggen, militaire schepen, de RAI, de Technische Hogeschool in Delft en zelfs Paleis Soestdijk gemonteerd en gerepareerd. Het complex ontwikkelde mee met het bedrijf en met de elektrotechniek in het algemeen en groeide uit tot een samenhangende fabriekscompound. De meeste gebouwen zijn ontworpen door ingenieursbroers G.J. en A.J. Langhout, tevens de vaste ingenieurs van NDSM-Oost. De fabriekshallen kregen ieder een markante, industriële vormgeving en kwamen uit op de centrale straat, de hoofddrager van het complex. Tegenwoordig fungeert het ensemble als een ontmoetingsplek, met vintage meubelzaken en creatieve industrie. Het Groenpolcomplex is een van de laatste herinneringen aan het industriële verleden van de Buiksloterham en kan te midden van de vele nieuwbouwcomplexen als karakterbepalende basis worden ingezet.


Fabriekslocatie Groenpol, Papaverweg, Amsterdam

CASUS 3

BESCHERMD DORPSGEZICHT EN OMGEVING, ZUIDLAREN

Cultuurhistorische waardestelling
in opdracht van: gemeente Tynaarlo (2021)

Zuidlaren is een uniek Drents dorp met een fenomenale verzameling landschappen rond het dorp, een reeks van brinken (nergens anders in Nederland te vinden) in het dorp en een eeuwenoud landgoed aan het dorp. In Zuidlaren spelen meerdere ingrijpende ruimtelijke opgaven. Het grote terrein van de voormalige Prins Bernhardhoeve krijgt een nieuwe invulling (deels met een woonwijk van 200 woningen), de openbare ruimte van het dorpscentrum staat op de rol, het supermarktenlandschap is in beweging en een randweg wordt overwogen. Al deze ruimtelijke vraagstukken spelen zich grotendeels af in een rijksbeschermd dorpsgezicht, dat Zuidlaren sinds 1973 is.
De vraag hoe de nieuwe ontwikkelingen zich verhouden tot de waarden van het dorp Zuidlaren, was de aanleiding om een cultuurhistorische waardestelling te maken.
Deel 1 gaat over de constanten, de eigenschappen van Zuidlaren. Deel 2 duidt en waardeert de zeven deelgebieden van het beschermde dorpsgezicht, terwijl het derde deel de flanken rond het dorp typeert.



Beschermd dorpsgezicht en omgeving, Zuidlaren



STEDELIJKE GEBIEDEN EN LANDSCHAPPEN – CULTUURHISTORISCHE WAARDERING

WAT DOET STEENHUISMEURS?


Een projectontwikkelaar, gemeente of provincie denkt na over kansen voor een stedelijk gebied of een cultuurlandschap. Hoe kan een voormalig fabrieksterrein of havengebied of een verouderde woonwijk veranderen en toch herkenbaar blijven? Of hoe kan de regionale economie worden versterkt vanuit de karakteristieken van het landschap? Visievorming begint met het doorgronden van de identiteit van een plek. Wij bestuderen de ontstaansgeschiedenis, de tijdlagen en de kantelmomenten die zich daarin aftekenen, het concept en de ruimtelijke structuur, de bouwsubstantie en de maatschappelijke betekenis. De essenties leggen we vast in een cultuurhistorisch onderzoek. Ook schrijven we narratieven – thematische verhaallijnen – waarin de ontwikkeling van een cultuurlandschap, de sociaal-economische geschiedenis van een gebied, markante historische figuren en andere eigenaardigheden leidend zijn. Wij benaderen de inhoud vanuit een strategische invalshoek; het verhaal is een middel, geen doel. Dankzij een narratief wordt méér voorstelbaar dan op het eerste oog zichtbaar is. Wij identificeren verrassende en inspirerende verbindingen. Het gebied krijgt karakter en gaat leven. Kennis van wat het is, prikkelt de verbeelding over wat het kan worden. Onze input wordt benut als onderlegger voor een omgevingsvisie, een cultuurnota of voor beheerbeleid. Vaak zijn we nauw betrokken bij de vertaalslag van de cultuurhistorische waardering naar de concrete gebiedstransformatie.



CASUS 1

BUITENRUIMTEN VAN HET BINNENHOF, DEN HAAG

Cultuurhistorisch onderzoek en waardering
in opdracht van: het Rijksvastgoedbedrijf (2019)



In opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf maakte SteenhuisMeurs een cultuurhistorisch onderzoek en een waardestelling van 31 buitenruimtes op en rond het Binnenhof, vanuit acht eeuwen gebruiksgeschiedenis. Het onderzoek dient als paraplu voor de samenhangende renovatie- en transformatiewerkzaamheden en als ondersteuning voor het ontwerp voor de herinrichting van de buitenruimte. Het onderzoek kreeg scherpte en verbeeldingskracht door een door SteenhuisMeurs ontwikkeld nieuw instrument: de paletkaart. Deze reconstructietekeningen vatten de culturele invloeden en geest van de tijd van het Binnenhof per episode in één beeld samen. In de zomer van 2019 zijn de zes paletkaarten getoond op de bouwhekken van het bodemonderzoek op het Binnenhof. De 31 buitenruimtes zijn gewaardeerd volgens de systematiek van bouwhistorisch- en tuinhistorisch onderzoek van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. De ontwikkeling van het Binnenhof kenmerkt zich door een eeuwenlange zoektocht naar representatie en is gevormd door de graven, stadhouders, koningen, ministeries, Kamers en burgers die allen hun aanwezigheid op deze plek wilden vereeuwigen. De paletkaarten tonen de vele gezichten van deze tijdvakken. Maar ze leren ons ook dat de zoektocht naar representatie, discussies over de ‘juiste’ stijl en onenigheden over monumentenaanpak van alle tijden is.

Het Binnenhof, Den Haag


CASUS 2

FABRIEKSLOCATIE GROENPOL, PAPAVERWEG AMSTERDAM

Cultuurhistorisch onderzoek en waardestelling
in opdracht van: De Alliantie ontwikkeling, Hilversum

De Buiksloterham is volop in verandering. Centraal in het gebied ligt het in 1928 opgerichte fabrieksterrein van elektrotechnisch bureau Groenpol (Groeneveld, Van der Poll & Co), een van de pioniers in de elektrificatie van Nederland. Op deze locatie werden de elektriciteitscircuits van vele Nederlandse warenhuizen, fabrieken, ziekenhuizen, scholen, bruggen, militaire schepen, de RAI, de Technische Hogeschool in Delft en zelfs Paleis Soestdijk gemonteerd en gerepareerd. Het complex ontwikkelde mee met het bedrijf en met de elektrotechniek in het algemeen en groeide uit tot een samenhangende fabriekscompound. De meeste gebouwen zijn ontworpen door ingenieursbroers G.J. en A.J. Langhout, tevens de vaste ingenieurs van NDSM-Oost. De fabriekshallen kregen ieder een markante, industriële vormgeving en kwamen uit op de centrale straat, de hoofddrager van het complex. Tegenwoordig fungeert het ensemble als een ontmoetingsplek, met vintage meubelzaken en creatieve industrie. Het Groenpolcomplex is een van de laatste herinneringen aan het industriële verleden van de Buiksloterham en kan te midden van de vele nieuwbouwcomplexen als karakterbepalende basis worden ingezet.


Fabriekslocatie Groenpol, Papaverweg, Amsterdam


CASUS 3

BESCHERMD DORPSGEZICHT EN OMGEVING, ZUIDLAREN

Cultuurhistorische waardestelling
in opdracht van: gemeente Tynaarlo (2021)

Zuidlaren is een uniek Drents dorp met een fenomenale verzameling landschappen rond het dorp, een reeks van brinken (nergens anders in Nederland te vinden) in het dorp en een eeuwenoud landgoed aan het dorp. In Zuidlaren spelen meerdere ingrijpende ruimtelijke opgaven. Het grote terrein van de voormalige Prins Bernhardhoeve krijgt een nieuwe invulling (deels met een woonwijk van 200 woningen), de openbare ruimte van het dorpscentrum staat op de rol, het supermarktenlandschap is in beweging en een randweg wordt overwogen. Al deze ruimtelijke vraagstukken spelen zich grotendeels af in een rijksbeschermd dorpsgezicht, dat Zuidlaren sinds 1973 is.
De vraag hoe de nieuwe ontwikkelingen zich verhouden tot de waarden van het dorp Zuidlaren, was de aanleiding om een cultuurhistorische waardestelling te maken.
Deel 1 gaat over de constanten, de eigenschappen van Zuidlaren. Deel 2 duidt en waardeert de zeven deelgebieden van het beschermde dorpsgezicht, terwijl het derde deel de flanken rond het dorp typeert.



Beschermd dorpsgezicht en omgeving, Zuidlaren


STEENHUISMEURS BV 050 30 80 100




STEENHUISMEURS BV 050 30 80 100